شهر سالامانکا اسپانیا؛ راهنمای جامع سفر به شهر طلایی و دانشگاه باستانی

چرا سالامانکا به شهر طلایی اسپانیا معروف است؟

سالامانکا در شمال غربی مادرید و در منطقه خودمختار کاستیا و لئون قرار دارد. وقتی برای اولین بار قدم به خیابان های این شهر می گذارید، درخشش خاصی در ساختمان ها توجه شما را جلب می کند. دلیل این درخشش، استفاده از نوعی ماسه سنگ محلی به نام پیدرا فرانکا در ساخت بناهای تاریخی است. این سنگ ها در طول روز و با تابش نور خورشید، رنگی گرم و طلایی به خود می گیرند و به همین دلیل سالامانکا لقب شهر طلایی را به دست آورده است. این ویژگی بصری باعث می شود که غروب آفتاب در سالامانکا یکی از تماشایی ترین مناظری باشد که یک گردشگر می تواند تجربه کند و عکاسان بسیاری برای ثبت این نور جادویی به این شهر سفر می کنند.

تاریخچه شهر سالامانکا؛ از کارتاژی ها تا دوران طلایی

تاریخ سالامانکا قدمتی بیش از دو هزار سال دارد و فراز و نشیب های فراوانی را پشت سر گذاشته است. در قرن سوم پیش از میلاد، این منطقه توسط سپاهیان کارتاژی به فرماندهی هانیبال تسخیر شد. هانیبال در مسیر لشکرکشی های خود به سمت اروپا، این منطقه استراتژیک را تصرف کرد. پس از آن، رومیان کنترل شهر را به دست گرفتند و زیرساخت های مهمی مانند پل رومی را بنا نهادند که هنوز هم بر روی رودخانه تورمس استوار است و نشان دهنده مهندسی پیشرفته آن دوران است. جاده معروف ویا د لا پلاتا که یکی از مسیرهای اصلی تجاری در شبه جزیره ایبری بود، از همین شهر عبور می کرد.

پس از سقوط امپراتوری روم، ویزیگوت ها و سپس مورها بر این منطقه مسلط شدند. در دوران حکومت مورها، سالامانکا بارها مورد حمله قرار گرفت و به دلیل موقعیت مرزی خود، اغلب در وضعیت جنگی بود. در قرن یازدهم میلادی و پس از بازپس گیری اندلس توسط مسیحیان، پادشاه آلفونسوی ششم شهر را دوباره احیا کرد و ساخت دیوارهای دفاعی مستحکم و کلیساهای متعدد را آغاز نمود. او برای تشویق مردم به سکونت در این منطقه، امتیازات ویژه ای به ساکنان جدید اعطا کرد.

اما نقطه عطف تاریخ سالامانکا در قرن سیزدهم رقم خورد. تاسیس دانشگاه سالامانکا در سال 1218 میلادی، این شهر را به یکی از مهم ترین مراکز علمی و فکری در اروپا تبدیل کرد. در دوران طلایی اسپانیا در قرن های پانزدهم و شانزدهم، سالامانکا میزبان متفکران، الهیدانان و نویسندگان بزرگی بود که در شکل گیری رنسانس اسپانیایی نقش بسزایی داشتند. در این دوران، جمعیت شهر به شدت افزایش یافت و ثروت ناشی از تجارت و صنعت نساجی باعث شد تا ساختمان های باشکوه و کلیساهای متعددی در سراسر شهر ساخته شوند.

دانشگاه سالامانکا؛ قدیمی ترین دانشگاه اسپانیا

دانشگاه سالامانکا نه تنها قدیمی ترین دانشگاه اسپانیا، بلکه یکی از قدیمی ترین و معتبرترین دانشگاه های فعال در کل اروپا است. این نهاد علمی در سال 1218 توسط پادشاه آلفونسوی نهم تاسیس شد و در سال 1255 رسما از سوی پاپ الکساندر چهارم به عنوان یک دانشگاه عمومی با اعتبار بین المللی شناخته شد. در آن زمان، دانشگاه سالامانکا همراه با دانشگاه های پاریس، بولونیا و آکسفورد، چهار رکن اصلی آموزش عالی در اروپای قرون وسطی را تشکیل می دادند.

کریستف کلمب پیش از سفر معروف خود به قاره آمریکا، در این دانشگاه به تدریس و مطالعه جغرافیا و نجوم پرداخت. او برای متقاعد کردن پادشاه و ملکه اسپانیا جهت تامین مالی سفرش، از اساتید برجسته دانشگاه سالامانکا کمک خواست و جلسات متعددی در صومعه سن استبان این شهر برگزار کرد. علاوه بر کلمب، متفکران بزرگی مانند فرانسیسکو دی ویتوریا که پدر حقوق بین الملل شناخته می شود و میگل د سروانتس نویسنده شاهکار دون کیشوت نیز با این دانشگاه در ارتباط بوده اند. آنتونیو د نبریخا، نخستین دستور زبان اسپانیایی را در همین دانشگاه تدوین کرد و به ملکه ایزابلا تقدیم نمود.

نمای ساختمان تاریخی دانشگاه که به مدارس بزرگ معروف است، یکی از شاهکارهای معماری پلاترسک است. این نما پر از نقش و نگارهای پیچیده، نمادهای اسطوره ای و چهره های تاریخی است که هر کدام پیامی فلسفی را منتقل می کنند. اما معروف ترین بخش این نما، یک قورباغه کوچک سنگی است که بر روی جمجمه ای نشسته است. پیدا کردن این قورباغه به یک سنت و چالش محبوب در میان گردشگران و دانشجویان تبدیل شده است. طبق افسانه های محلی، هر کس بتواند بدون کمک دیگران این قورباغه را روی نمای پر از جزئیات پیدا کند، در امتحانات خود موفق خواهد شد و بخت با او یار خواهد بود.

ثبت شهر قدیمی سالامانکا در میراث جهانی یونسکو

بافت تاریخی سالامانکا یا همان Old City of Salamanca در سال 1988 توسط سازمان یونسکو به عنوان میراث جهانی به ثبت رسید. این ثبت به دلیل معیارهای مهم زیر انجام شد که ارزش جهانی این شهر را تایید می کند:

مهم ترین جاذبه های گردشگری سالامانکا

برای گشت و گذار در شهر سالامانکا، بهتر است کفش های پیاده روی راحتی بپوشید، زیرا خیابان های سنگ فرش شده و میدان های تاریخی این شهر بهترین ها را برای کشف شدن در خود پنهان کرده اند. در ادامه به معرفی برترین دیدنی های این شهر می پردازیم.

میدان پلازا مایور

بدون شک، قلب تپنده سالامانکا میدان پلازا مایور است. بسیاری از معماران و تاریخ شناسان، این میدان را زیباترین میدان اصلی در کل اسپانیا می دانند. ساخت این میدان در سال 1729 به دستور پادشاه فیلیپ پنجم آغاز شد و طراحی آن بر عهده آلبرتو ده چیوریگرا بود. این میدان با سبک باروک ساخته شده و اطراف آن را ساختمان هایی با طاق های متحدالشکل و بالکن های چوبی فرا گرفته است. روی نمای ساختمان ها، مدالیون هایی از چهره پادشاهان، قدیسین و شخصیت های مهم تاریخ اسپانیا حکاکی شده است. امروزه پلازا مایور محل تجمع مردم محلی، دانشجویان و گردشگران است و کافه های متعددی در زیر طاق های آن فعالیت می کنند.

کلیساهای جامع سالامانکا

سالامانکا یکی از معدود شهرهای اروپاست که دو کلیسای جامع در کنار هم دارد. کلیسای جامع قدیم در قرن دوازدهم و به سبک رومانسک ساخته شده است. برج معروف آن که به برج خروس شهرت دارد، یکی از نمادهای معماری نظامی و مذهبی قرون وسطی در اسپانیاست. کلیسای جامع جدید ساختی در قرن شانزدهم دارد و در قرن هجدهم به پایان رسید. سبک معماری آن ترکیبی از گوتیک متاخر و رنسانس است. یکی از جالب ترین و عجیب ترین نکات درباره این کلیسا، وجود یک مجسمه کوچک از یک فضانورد روی سردر ورودی آن است. این مجسمه در دهه 1990 و در جریان یک عملیات مرمت توسط یکی از سنگ تراشان به عنوان امضای شخصی و نمادی از قرن بیستم به نمای گوتیک اضافه شده است و اکنون به یکی از جاذبه های پرطرفدار برای عکاسی تبدیل شده است.

خانه صدف ها

این ساختمان بی نظیر که در اواخر قرن پانزدهم ساخته شده، متعلق به یک شوالیه از نشان سانتیاگو بوده است. نمای بیرونی این بنا با بیش از 300 صدف سنگی بزرگ و کوچک تزئین شده است. صدف ها در آن زمان نماد زائرانی بود که به مسیر سانتیاگو د کامپوستلا می رفتند. امروزه این ساختمان به یک کتابخانه عمومی تبدیل شده و حیاط داخلی آن که ترکیبی از سبک گوتیک و رنسانس است، فضایی بسیار آرام و تماشایی دارد.

خانه لیس و موزه هنر نو

در تضاد کامل با ساختمان های سنگی و طلایی شهر، خانه لیس با نمای شیشه ای رنگارنگ خود خودنمایی می کند. این عمارت که در سال 1905 ساخته شده، به سبک آرت نوو است و روی دیوارهای قدیمی شهر و مشرف به رودخانه تورمس قرار دارد. امروزه این بنا میزبان موزه هنر نو و آرت دکو است و مجموعه ای بی نظیر از عروسک های چینی قدیمی، شیشه های رنگی، جواهرات و مبلمان ظریف قرن نوزدهم را در خود جای داده است.

پل رومی

این پل تاریخی بر روی رودخانه تورمس قرار دارد و بخشی از مسیر تجاری باستانی ویا د لا پلاتا بوده است. از 26 قوس این پل، 15 قوس آن متعلق به دوران امپراتوری روم و بقیه در قرون بعد بازسازی شده اند. در ابتدای پل، مجسمه یک گاو نر سنگی قرار دارد که قدمت آن به دوران پیش از روم و قوم وتونی ها می رسد. پیاده روی روی این پل در هنگام غروب، بهترین منظره پانوراما از کلیساهای جامع و شهر طلایی را به شما هدیه می دهد.

باغ کالیکستو و ملیبیا

این باغ کوچک و رمانتیک در نزدیکی کلیساهای جامع قرار دارد و نام خود را از شخصیت های اصلی رمان مشهور اسپانیایی لا سلستینا اثر فرناندو د روخاس گرفته است. این باغ با درختان سایه دار، گل های رنگارنگ و دیدی عالی به سمت رودخانه و کلیساها، مکانی ایده آل برای استراحت پس از ساعت ها پیاده روی در خیابان های سنگ فرش شده است.

صومعه سن استبان

این صومعه متعلق به فرقه دومینیکن ها است و یکی از مهم ترین نمونه های معماری پلاترسک و رنسانس در اسپانیا محسوب می شود. نمای اصلی صومعه شبیه به یک محراب بزرگ طراحی شده و حکاکی های بسیار ظریفی دارد. راه پله اصلی این صومعه که بدون استفاده از ستون های میانی ساخته شده، یکی از شاهکارهای مهندسی قرن شانزدهم است که معماران بزرگی از آن الهام گرفته اند.

معماری سالامانکا؛ موزه ای از سبک های هنری

قدم زدن در سالامانکا مانند ورق زدن یک کتاب تاریخ معماری است و شما در هر کوچه با یک شگفتی جدید روبرو می شوید. شما در یک خیابان با بناهای رومانسک ساده و مستحکم روبرو می شوید و در خیابان بعدی، ظرافت های گوتیک و تزئینات پر زرق و برق رنسانس را می بینید. اما سبکی که بیش از همه در این شهر خودنمایی می کند و آن را از سایر شهرهای اسپانیا متمایز می سازد، سبک پلاترسک است. این سبک که مختص اسپانیاست و نام آن از کلمه پلاترو به معنای نقره کار گرفته شده، ترکیبی از ساختار گوتیک با تزئینات بسیار ظریف و پیچیده شبیه به کارهای نقره کاری می باشد. معماران سالامانکا با استفاده از ماسه سنگ محلی که به راحتی تراش می خورد، توانستند ظریف ترین نقش و نگارها را روی سنگ خلق کنند. نمای دانشگاه و صومعه سن استبان از بهترین نمونه های این سبک در جهان هستند.

علاوه بر پلاترسک، سبک باروک و به ویژه سبک چیوریگرسک نیز در سالامانکا به اوج شکوفایی خود رسید. این سبک که توسط خانواده هنرمند چیوریگرا ابداع شد، با تزئینات بسیار غلیظ، ستون های مارپیچ و مجسمه های پر حرکت شناخته می شود. پلازا مایور و کلیسای سن استبان از بارزترین نمونه های این سبک هستند که تاثیر عمیقی بر معماری کلیساهای آمریکای لاتین در دوران استعمار گذاشتند.

غذاها و طعم های اصیل در سالامانکا

غذاهای منطقه کاستیا و لئون به دلیل آب و هوای سردتر کوهستانی، بسیار مقوی و بر پایه گوشت و حبوبات هستند و برای تامین انرژی در روزهای سرد سال طراحی شده اند.

هورنازو: معروف ترین غذای محلی سالامانکا است که ریشه در سنت های قدیمی این منطقه دارد. این غذا نوعی پای یا نان پر شده با گوشت خوک، سوسیس چوریزو، تخم مرغ سفت و ژامبون است. در گذشته، در دوران روزه داری مسیحیان، پخت این غذا متوقف می شد و پس از پایان روزه، مردم برای جشن گرفتن آن را می پختند. امروزه هورنازو در تمام طول سال در نانوایی ها و رستوران های سنتی شهر یافت می شود.

ژامبون گویجوئلو: منطقه گویجوئلو در جنوب سالامانکا یکی از تولیدکنندگان برتر ژامبون ایبریکو در اسپانیاست. خوک های این منطقه از بلوط های جنگل های بلوط تغذیه می کنند و همین امر باعث می شود ژامبون آن ها کیفیت، عطر و طعم بی نظیری داشته باشد.

عدس آرمونا: نوعی خوراک عدس محلی که با سوسیس، ژامبون و ادویه های مخصوص پخته می شود. این عدس ها که در دشت های شمال سالامانکا کشت می شوند، به دلیل کیفیت بالا و پوست نازکشان شهرت جهانی دارند و برای روزهای سرد سال عالی هستند.

گوشت گاو موروچا: نژادی از گاوهای محلی و وحشی که در مراتع منطقه پرورش می یابند. گوشت آن بسیار لذیذ و بافت متفاوتی دارد و معمولا به صورت استیک کبابی روی ذغال سرو می شود.

در کنار غذاها، امتحان کردن تاپاس در بارهای اطراف پلازا مایور یک تجربه ضروری است. در سالامانکا، وقتی یک نوشیدنی سفارش می دهید، معمولا یک بشقاب کوچک تاپاس به صورت رایگان در کنار آن سرو می شود که می تواند شامل تکه های ژامبون، کروکت های پنیری یا سیب زمینی سرخ کرده با سس مخصوص باشد.

زندگی شبانه و فرهنگ دانشجویی

سالامانکا به لطف حضور بیش از سی هزار دانشجو، شهری زنده و پویا است. یکی از سنت های جالب در این شهر، گروه های موسیقی دانشجویی به نام تونا هستند. این گروه ها که لباس های سنتی قرون وسطایی می پوشند، شب ها در میدان ها و خیابان ها با گیتار و سازهای زهی آهنگ های عاشقانه و فولکلور می نوازند.

منطقه ون بورن و خیابان های اطراف پلازا مایور و گرن ویا مراکز اصلی کافه ها، بارها و کلاب های شبانه هستند. امنیت بالا و فضای دوستانه باعث شده تا سالامانکا یکی از بهترین شهرهای اسپانیا برای شب زنده داری محسوب شود.

راهنمای عملی سفر به سالامانکا

بهترین زمان برای سفر به این شهر، فصل بهار و اوایل پاییز است. در این ماه ها هوا معتدل است و می توانید بدون اذیت شدن از گرمای شدید تابستان یا سرمای استخوان سوز زمستان، در شهر قدم بزنید.

دسترسی به سالامانکا از مادرید بسیار آسان است. با قطارهای سریع السیر یا اتوبوس های بین شهری می توانید در کمتر از دو ساعت از مادرید به سالامانکا برسید. فرودگاه سالامانکا پروازهای محدودی دارد، بنابراین بیشتر گردشگران ترجیح می دهند به فرودگاه مادرید پرواز کنند و سپس مسیر زمینی را طی نمایند.

برای اقامت، گزینه های متعددی از هتل های لوکس در ساختمان های تاریخی تا هاستل های دانشجویی مقرون به صرفه در دسترس است. پیشنهاد می شود حداقل دو شب برای این شهر وقت بگذارید تا بتوانید هم جاذبه های تاریخی را ببینید و هم از فضای زنده شبانه و کافه های آن لذت ببرید.

پرسش های متداول درباره سفر به سالامانکا

شهر سالامانکا در کدام بخش از اسپانیا قرار دارد؟

سالامانکا در منطقه خودمختار کاستیا و لئون و در شمال غربی مادرید واقع شده است.

آیا سالامانکا یک شهر امن برای گردشگران است؟

بله، سالامانکا به دلیل فضای دانشگاهی و جمعیت محلی آرام، یکی از امن ترین شهرهای اسپانیا برای گردشگران و دانشجویان بین المللی محسوب می شود.

معروف ترین سوغاتی سالامانکا چیست؟

محصولات چرمی دست دوز، سرامیک های محلی و ژامبون بسته بندی شده از بهترین سوغاتی های این شهر هستند.

آیا برای بازدید از سالامانکا نیاز به راهنمای محلی داریم؟

خیر، بافت تاریخی شهر بسیار فشرده و قابل پیاده روی است و با استفاده از نقشه های آنلاین یا بروشورهای توریستی می توانید به راحتی تمام جاذبه های اصلی را پیدا کنید.

زبان مردم سالامانکا چیست؟

زبان رسمی اسپانیایی یا کاستیلی است. لهجه مردم سالامانکا به عنوان یکی از خالص ترین و واضح ترین لهجه های اسپانیایی شناخته می شود و به همین دلیل این شهر بهترین مقصد برای یادگیری زبان اسپانیایی است.