تهدید کردن چه جرمی دارد

تهدید کردن در قانون مجازات اسلامی ایران، جرمی است که بسته به نوع و شدت آن، مجازات های متفاوتی از جمله شلاق و حبس دارد. این جرم شامل ترساندن دیگری به قتل، ضررهای جسمی، آبرویی، مالی یا افشای اسرار می شود و برای تحقق آن، لازم نیست که فعل مورد تهدید حتماً به وقوع بپیوندد. هدف قانون گذار از جرم انگاری تهدید، حفظ امنیت روانی و جانی افراد در جامعه است.

امنیت روانی و جانی افراد، از اساسی ترین ستون های یک جامعه آرام و قانون مند محسوب می شود. زمانی که فردی با تهدید و ارعاب دیگری را مورد هدف قرار می دهد، نه تنها آرامش و امنیت روانی شخص تهدیدشونده را به خطر می اندازد، بلکه به نظم عمومی و اعتماد اجتماعی نیز خدشه وارد می کند. قانون گذار ایران، با درک این اهمیت، جرم تهدید را به صراحت در قانون مجازات اسلامی پیش بینی کرده و برای انواع مختلف آن، مجازات هایی را در نظر گرفته است.

آگاهی از ابعاد گوناگون این جرم، از تعریف و ارکان آن گرفته تا انواع و مجازات های مرتبط، برای هر شهروندی حیاتی است. این دانش به افراد کمک می کند تا هم در برابر تهدیدات احتمالی از خود دفاع کنند و هم ناخواسته مرتکب این جرم نشوند. در این مقاله، به بررسی جامع جرم تهدید، شرایط تحقق، انواع و مجازات های آن در قانون مجازات اسلامی می پردازیم و نکات حقوقی مهمی را برای آشنایی بیشتر با این جرم ارائه خواهیم داد.

تعریف جرم تهدید در قانون مجازات اسلامی

تهدید در مفهوم عام به معنای ترساندن و بیم دادن دیگری است، اما در اصطلاح حقوقی، دارای تعریف و شرایط مشخصی است که آن را از سایر افعال مشابه متمایز می کند. جرم تهدید عملی است که امنیت روانی و فکری فرد را هدف قرار می دهد و از آنجا که می تواند بسترساز جرائم جدی تری باشد، قانون گذار به آن اهمیت ویژه ای داده است.

ارکان عمومی جرم تهدید

برای اینکه یک فعل، عنوان مجرمانه تهدید را به خود بگیرد، باید مانند هر جرم دیگری، دارای ارکان سه گانه قانونی، مادی و معنوی باشد که در ادامه به تشریح آن ها می پردازیم:

• قانونی بودن: هیچ فعلی جرم محسوب نمی شود مگر اینکه در قانون برای آن مجازاتی تعیین شده باشد. جرم تهدید در ماده 669 قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) و برخی مواد دیگر پیش بینی شده است که به آن مشروعیت قانونی می دهد.
• مادی بودن: رکن مادی جرم تهدید، همان عملیات فیزیکی یا کلامی است که منجر به ترساندن و ارعاب دیگری می شود. این عمل می تواند شامل گفتار، نوشتار، اشاره یا هر رفتار دیگری باشد که به طور عینی قصد تهدید را نشان دهد.
• معنوی بودن: رکن معنوی یا روانی جرم تهدید، عبارت است از قصد مجرمانه تهدیدکننده برای ترساندن دیگری و وارد آوردن بیم به او. به عبارت دیگر، مرتکب باید با علم به اینکه عملش تهدیدآمیز است و با اراده انجام آن، اقدام به تهدید کرده باشد.

شرایط اختصاصی تحقق جرم تهدید (ماده 669 قانون مجازات اسلامی)

ماده 669 قانون مجازات اسلامی (کتاب پنجم – تعزیرات) به صورت صریح شرایط و موضوعات جرم تهدید را بیان کرده است. برای تحقق این جرم، علاوه بر ارکان عمومی، شرایط اختصاصی نیز لازم است که به شرح زیر می باشد:

بیم و ترساندن دیگری: عنصر اصلی و ماهیت جرم تهدید، ایجاد بیم و ترس در شخص تهدیدشونده است. این ترس باید به اندازه ای باشد که فرد را دچار اضطراب کرده و آسایش روانی او را مختل سازد.

موضوع تهدید (قتل، ضررهای نفسی، شرفی، مالی، افشای سر): تهدید باید مربوط به یکی از موارد زیر باشد تا جرم محقق شود:

• تهدید به قتل: ترساندن فرد به کشتن خود یا بستگانش.
• ضررهای نفسی (جانی/جسمی): تهدید به وارد آوردن آسیب جسمی، ضرب و جرح یا صدمات بدنی به خود یا بستگان (مانند تهدید به اسیدپاشی یا نقص عضو).
• ضررهای شرفی (حیثیتی/آبرویی): تهدید به افشای امور شخصی، هتک حیثیت یا بردن آبروی خود یا بستگان (مانند تهدید به انتشار تصاویر خصوصی).
• ضررهای مالی: تهدید به وارد آوردن خسارت مالی، سرقت، تخریب اموال یا از بین بردن دارایی های خود یا بستگان.
• افشای سر: تهدید به افشای اطلاعات محرمانه، رازهای شخصی یا اسرار مربوط به خود یا بستگان که فاش شدن آن ها می تواند ضررآور باشد.

نامشروع بودن فعل مورد تهدید: عملی که تهدید به انجام آن می شود، باید در قانون جرم یا نامشروع شناخته شده باشد. به عنوان مثال، اگر فردی تهدید کند که از طریق قانونی حق خود را پیگیری می کند، این عمل تهدیدآمیز نیست.

قابلیت وقوع فعل مورد تهدید و تناسب: تهدید باید به گونه ای باشد که از نظر عرف، احتمال وقوع آن برای فرد تهدیدشونده وجود داشته باشد. به عبارت دیگر، تهدید باید جدی و واقعی به نظر برسد. تهدید باید متناسب با توانایی های تهدیدکننده و شرایط تهدیدشونده باشد تا بیم آن برود. مثلاً تهدید یک فرد عادی توسط یک کودک به قتل، معمولاً جدی تلقی نمی شود.

آینده بودن عمل مورد تهدید: عملی که فرد به انجام آن تهدید می شود، باید در آینده اتفاق بیفتد. اگر عملی در گذشته انجام شده یا در حال انجام است، مشمول جرم تهدید نمی شود.

عدم اهمیت وسیله و نحوه تهدید (به هر نحو در قانون): ماده 669 صراحتاً از عبارت به هر نحو استفاده کرده است. این بدان معناست که وسیله و روش تهدید (مانند لفظی، کتبی، پیامکی، ایمیلی، اشاره، یا حتی عمل بدون کلام) اهمیتی ندارد و هر روشی که منجر به ایجاد ترس شود، می تواند جرم تهدید را محقق سازد.

لزوم تقاضای انجام یا ترک فعل (تاثیر عدم لزوم بر تحقق جرم): بر اساس ماده 669، جرم تهدید چه با تقاضای انجام یا ترک کاری از سوی تهدیدشونده صورت گیرد و چه نگیرد، محقق می شود. یعنی حتی اگر تهدیدکننده هیچ خواسته مشخصی از فرد نداشته باشد و صرفاً به قصد ترساندن اقدام کند، باز هم جرم واقع شده است.

انواع جرم تهدید و مجازات های مربوطه

جرم تهدید با توجه به شرایط و ابزارهای مورد استفاده، اشکال مختلفی پیدا می کند که هر یک ممکن است مجازات های خاص خود را داشته باشند. در این بخش به بررسی مهم ترین انواع جرم تهدید و مجازات های قانونی آن ها می پردازیم.

جرم تهدید مطلق (ماده 669 قانون مجازات اسلامی)

شایع ترین نوع جرم تهدید که در زندگی روزمره با آن مواجه هستیم، تهدید مطلق است که در ماده 669 قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) به آن پرداخته شده است. این ماده می گوید: «هرگاه کسی دیگری را به هر نحو تهدید به قتل یا ضررهای نفسی یا شرفی یا مالی و یا به افشای سری نسبت به خود یا بستگان او نماید، اعم از اینکه به این واسطه تقاضای انجام امر یا ترک فعلی را نموده یا ننموده باشد، به مجازات شلاق تا 74 ضربه یا زندان از یک ماه تا یک سال محکوم خواهد شد.»

مجازات اصلی

بر اساس ماده 669، مجازات جرم تهدید مطلق یکی از موارد زیر است:

• شلاق تعزیری: از یک تا 74 ضربه شلاق.
• حبس تعزیری: با اعمال قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، از 1 ماه تا 1 سال حبس.

نکات مهم

• اختیاری بودن مجازات: قاضی با توجه به اوضاع و احوال پرونده، شخصیت متهم و سوابق وی، می تواند یکی از دو مجازات شلاق یا حبس را انتخاب کند.
• جرم مطلق بودن: این جرم، یک جرم مطلق است؛ یعنی صرف تهدید و ایجاد ترس، برای تحقق آن کافی است و لازم نیست که تهدیدکننده، تهدید خود را عملی کند یا نتیجه ای از آن حاصل شود.
• قابل گذشت بودن جرم تهدید: جرم تهدید مطلق، یک جرم قابل گذشت است. این به معناست که اگر شاکی خصوصی (فرد تهدیدشونده) از شکایت خود صرف نظر کند و گذشت نماید، پرونده مختومه می شود و مجازاتی برای تهدیدکننده اعمال نخواهد شد. این موضوع اهمیت سازش و رضایت طرفین را در این نوع جرائم نشان می دهد.

تهدید لفظی

تهدید لفظی، شایع ترین شکل تهدید است که در آن مرتکب با استفاده از کلمات و عبارات، قصد ترساندن دیگری را دارد. این تهدید می تواند به صورت مستقیم و آشکار یا با کنایه و تلویح باشد. مانند اینکه فردی به دیگری بگوید اگر این کار را نکنی، آبرویت را می برم یا زندگی ات را سیاه می کنم.

تهدید لفظی نیز مستقیماً تحت پوشش ماده 669 قانون مجازات اسلامی قرار می گیرد و مجازات های ذکر شده در این ماده، یعنی شلاق تعزیری (تا 74 ضربه) یا حبس تعزیری (از 1 ماه تا 1 سال)، برای آن در نظر گرفته می شود. آنچه مهم است، ایجاد ترس و بیم در طرف مقابل است، فارغ از اینکه این ترس از طریق کلام منتقل شده باشد.

تهدید در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی

با گسترش روزافزون فناوری و استفاده از اینترنت، فضای مجازی نیز به بستری برای ارتکاب جرم تهدید تبدیل شده است. تهدید در فضای مجازی می تواند اشکال مختلفی داشته باشد و قانون گذار نیز با تصویب قوانینی مانند قانون جرائم رایانه ای، سعی در پوشش این موارد داشته است.

تهدید به افشای عکس و فیلم خصوصی: یکی از رایج ترین انواع تهدید در فضای مجازی، تهدید به افشای تصاویر، فیلم ها یا اطلاعات خصوصی افراد است. این نوع تهدید می تواند خسارات روحی و آبرویی جبران ناپذیری به قربانی وارد کند.

تهدید به هتک حیثیت و آبروریزی در فضای مجازی: تهدید به انتشار مطالب دروغ، توهین آمیز یا شایعات کذب در شبکه های اجتماعی و فضای آنلاین با هدف تخریب وجهه و آبروی فرد نیز از مصادیق جرم تهدید در فضای مجازی است.

مجازات های مربوطه (با ارجاع به قانون جرائم رایانه ای)

مجازات های مربوط به تهدید در فضای مجازی علاوه بر ماده 669 ق.م.ا، می تواند بر اساس مواد 744 و 745 قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) که مربوط به قانون جرائم رایانه ای هستند، تعیین شود:

• ماده 744: هرکس به وسیله سامانه های رایانه ای یا مخابراتی، فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد یا تحریف کند و آن را منتشر یا با علم به تغییر یا تحریف منتشر کند، به نحوی که عرفاً موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (5.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.
• ماده 745: هر کس به وسیله سامانه های رایانه ای یا مخابراتی داده های سری در اختیار یا قابل دسترس خود را که موضوع محرمانه بودن آن ها با رعایت طبقه بندی از سوی نهادها و سازمان های مسئول مشخص شده است در معرض دسترسی اشخاص فاقد صلاحیت قرار دهد یا منتشر کند یا در دسترس آن ها قرار دهد، به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده میلیون (10.000.000) ریال تا چهل میلیون (40.000.000) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.

اهمیت جمع آوری مستندات: در پرونده های تهدید در فضای مجازی، جمع آوری مستنداتی نظیر اسکرین شات از پیام ها، فایل های صوتی، فیلم ها، ایمیل ها و هرگونه شواهد دیجیتال دیگر از اهمیت بالایی برخوردار است و می تواند به اثبات جرم کمک شایانی کند.

تهدید پیامکی (SMS)

تهدید از طریق پیامک نیز از مصادیق شایع تهدید است که به دلیل مکتوب بودن و امکان مستندسازی آسان، قابلیت پیگیری بالایی دارد. هرگونه پیامک حاوی عبارات تهدیدآمیز به قتل، ضرر نفسی، شرفی، مالی یا افشای سر، می تواند تحت ماده 669 قانون مجازات اسلامی قرار گیرد. مجازات این جرم همانند تهدید لفظی، شلاق تعزیری یا حبس تعزیری خواهد بود.

مدارک و شواهد لازم برای اثبات این جرم، شامل متن پیامک ها، شماره فرستنده و گیرنده، تاریخ و زمان ارسال پیامک ها است که می توان با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و یا دادسرا، شکواییه مربوطه را تنظیم و پیگیری کرد.

تهدید همراه با اجبار (ماده 668 قانون مجازات اسلامی)

یکی دیگر از انواع جرم تهدید که شدت و مجازات بیشتری دارد، تهدید همراه با اجبار است. این جرم در ماده 668 قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) تشریح شده است: «هر کس با جبر و قهر یا با اکراه و تهدید دیگری را ملزم به دادن نوشته یا سند یا امضا و یا مهر نماید و یا سندی و نوشته ای که متعلق به او یا سپرده به او می باشد را از وی بگیرد، به حبس از چهل و پنج روز تا 1 سال و تا 74 ضربه شلاق محکوم خواهد شد.»

تفاوت اصلی با ماده 669

تفاوت های کلیدی بین ماده 668 و ماده 669 در موارد زیر خلاصه می شود:

1. جرم مقید به نتیجه در برابر جرم مطلق: برخلاف ماده 669 که جرم مطلق است (صرف تهدید کافی است)، ماده 668 یک جرم مقید به نتیجه است. یعنی برای تحقق این جرم، حتماً باید نتیجه مورد نظر تهدیدکننده، یعنی گرفتن سند، نوشته، امضا یا مهر، محقق شود. اگر تهدید انجام شود اما اجبار به گرفتن سند موفقیت آمیز نباشد، جرم ماده 668 محقق نمی شود (اما ممکن است جرم ماده 669 محقق شده باشد).
2. جمع هر دو مجازات: در ماده 668، قانون گذار از واژه و بین مجازات حبس و شلاق استفاده کرده است. این بدان معناست که قاضی هر دو مجازات را برای مرتکب اعمال خواهد کرد، در حالی که در ماده 669، قاضی یکی از دو مجازات (شلاق یا حبس) را انتخاب می کند.

مجازات

بر اساس ماده 668 قانون مجازات اسلامی، مجازات تهدید همراه با اجبار عبارت است از:

• شلاق تعزیری: از 1 تا 74 ضربه.
• حبس تعزیری: با اعمال قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، از 45 روز تا 1 سال حبس.

مثال ها: اجبار فردی به امضای چک، سفته، سند رسمی یا هر نوشته دیگری تحت فشار تهدید، یا گرفتن مدارک هویتی و اسناد مهم از فرد با تهدید و ارعاب، از مصادیق جرم ماده 668 است.

انواع خاص تهدید و مجازات آن ها

برخی از تهدیدات به دلیل ماهیت خاص خود، ممکن است تبعات جدی تری داشته باشند یا در قوانین دیگر مورد اشاره قرار گرفته باشند:

• تهدید به مرگ: تهدید صریح و جدی به قتل شخص یا بستگان او، از شدیدترین انواع تهدید محسوب می شود و در تعیین میزان مجازات (در محدوده قانونی) می تواند تأثیرگذار باشد. این جرم مستقیماً تحت ماده 669 قرار می گیرد.
• تهدید به اسیدپاشی: این نوع تهدید به دلیل ماهیت خشونت بار و آسیب زا، از مصادیق شدید تهدید به ضررهای نفسی است و می تواند منجر به حداکثر مجازات های ماده 669 شود.
• تهدید با سلاح سرد: اگر تهدید با استفاده از سلاح سرد (مانند چاقو، قمه و…) صورت گیرد، علاوه بر جرم تهدید، ممکن است مشمول قوانین تشدید مجازات حمل و استفاده از سلاح سرد نیز شود. قانون گذار برای حمل و استفاده از سلاح سرد در موارد خاص، مجازات های سنگین تری در نظر گرفته است که می تواند شامل حبس طولانی تر باشد.
• تهدید به بردن آبرو یا هتک حیثیت: این نوع تهدید که در فضای مجازی بسیار شایع است، به دلیل تاثیرات مخرب بر زندگی اجتماعی و روانی قربانی، با جدیت پیگیری می شود و مجازات آن بر اساس ماده 669 و در موارد خاص، با مواد قانون جرائم رایانه ای تعیین می گردد.

تهدید، نه تنها امنیت روانی قربانی را به خطر می اندازد، بلکه به اعتماد عمومی در جامعه نیز آسیب جدی وارد می کند. از این رو، قانون گذار برای انواع آن، مجازات هایی را در نظر گرفته است تا ضمن حمایت از شهروندان، از بروز جرائم شدیدتر پیشگیری کند.

تفاوت جرم تهدید با جرائم مشابه (توهین، افترا، اخاذی)

در نظام حقوقی، برخی جرائم وجود دارند که ممکن است در نگاه اول شباهت هایی با جرم تهدید داشته باشند، اما در ارکان، قصد مجرمانه و مجازات، تفاوت های اساسی با یکدیگر دارند. آشنایی با این تفاوت ها برای تشخیص صحیح جرم و پیگیری قانونی آن ضروری است.

تهدید و توهین

توهین به معنای به کار بردن الفاظ رکیک، فحاشی یا حرکاتی است که موجب تحقیر و خوار شمردن دیگری شود و حیثیت و آبروی او را مورد تعرض قرار دهد. تفاوت های اصلی این دو جرم عبارتند از:

• قصد مجرمانه: در تهدید، قصد مجرم، ایجاد ترس و بیم در دیگری نسبت به یک عمل نامشروع در آینده است. در حالی که در توهین، قصد مجرم، تحقیر و خفیف کردن شخص در زمان حال یا گذشته است.
• موضوع عمل: موضوع تهدید، یک عمل نامشروع و آینده است (مانند قتل، ضرر مالی یا افشای سر). موضوع توهین، کلمات یا حرکاتی است که در لحظه یا نسبت به وقایع گذشته، باعث تحقیر می شود و ماهیت تهدیدآمیز ندارد.
• ماهیت جرم: تهدید در مورد یک عمل آینده و نامشروع است، اما توهین یک فعل فعلی و رکیک است که مستقیماً به شخصیت فرد تعرض می کند.
• مجازات: مجازات توهین (ماده 608 قانون مجازات اسلامی) معمولاً جزای نقدی است، در حالی که مجازات تهدید (ماده 669) شامل شلاق یا حبس است.

تهدید و افترا

افترا (ماده 697 قانون مجازات اسلامی) به معنای اسناد و نسبت دادن یک جرم به دیگری است که نتوان آن را اثبات کرد. تفاوت های اصلی این دو جرم عبارتند از:

• ماهیت: در تهدید، فرد به انجام عملی نامشروع در آینده تهدید می شود. در افترا، فرد جرمی را به دیگری نسبت می دهد که وقوع آن در گذشته یا حال است و او از بی گناهی متهم آگاه است.
• زمان وقوع: افترا به وقایع گذشته یا حال مربوط می شود، اما تهدید به آینده.
• نتیجه: در افترا، هدف متهم تخریب حیثیت با نسبت دادن جرم است، اما در تهدید، هدف ایجاد ترس برای وادار کردن به انجام یا ترک فعلی است (اگرچه لزوماً نیازی به تحقق تقاضا نیست).

تهدید و اخاذی

اخاذی (ماده 669 ق.م.ا به صورت ضمنی و ماده 668 به صورت صریح تر در مورد اجبار) زمانی رخ می دهد که فرد با تهدید، دیگری را مجبور به دادن مال یا وجهی کند. تفاوت ها و شباهت های این دو جرم عبارتند از:

• ارتباط نزدیک: اخاذی اغلب نتیجه و محصول یک تهدید است. یعنی فرد ابتدا تهدید می کند (مثلاً به افشای راز) و سپس از این طریق، قصد اخاذی (گرفتن وجه یا مال) را دارد.
• هدف اصلی: در تهدید مطلق (ماده 669) لزوماً هدف اخاذی نیست و صرف ترساندن کافی است، اما در اخاذی، هدف اصلی کسب مال یا منفعت است که از طریق تهدید به دست می آید.
• ماده قانونی: تهدید به طور کلی در ماده 669 و تهدید همراه با اجبار برای گرفتن سند یا مال در ماده 668 قانون مجازات اسلامی آمده است.

جرم	قصد مجرمانه	موضوع عمل	زمان وقوع	مجازات اصلی (تقریبی)
تهدید	ایجاد ترس و بیم	یک عمل نامشروع در آینده (قتل، ضرر مالی، آبرویی، افشای سر)	آینده	شلاق یا حبس
توهین	تحقیر و خفیف کردن	الفاظ رکیک، فحاشی، حرکات تحقیرآمیز	حال یا گذشته	جزای نقدی
افترا	اسناد دروغین جرم	نسبت دادن جرم اثبات نشده به دیگری	گذشته یا حال	حبس و/یا شلاق و/یا جزای نقدی
اخاذی	کسب مال یا منفعت	با تهدید، اجبار به دادن مال یا سند	آینده (در جهت کسب مال)	حبس و شلاق (ماده 668)

نکات حقوقی و کاربردی در خصوص جرم تهدید

مواجهه با جرم تهدید، چه به عنوان قربانی و چه به عنوان متهم، می تواند چالش برانگیز باشد. آگاهی از مراحل قانونی، نحوه اثبات جرم و دفاع از خود، نقش کلیدی در نتیجه پرونده دارد. در ادامه به برخی از نکات حقوقی و کاربردی مهم در این زمینه اشاره می کنیم.

اثبات جرم تهدید

اثبات جرم تهدید، مانند بسیاری از جرائم کیفری، نیازمند ارائه مدارک و شواهد کافی به مراجع قضایی است. هرچه مستندات قوی تر و متعددتر باشند، احتمال اثبات جرم افزایش می یابد.

• مدارک و شواهد لازم:
  • شهادت شهود: اگر تهدید در حضور اشخاص ثالث صورت گرفته باشد، شهادت آن ها می تواند دلیل محکمی باشد.
  • پیامک ها، ویس ها، فیلم ها، ایمیل ها: تمامی مستندات دیجیتالی که حاوی محتوای تهدیدآمیز هستند، از جمله اسکرین شات از مکالمات، فایل های صوتی ضبط شده (با رعایت قوانین مربوط به ضبط مکالمات)، فیلم ها و ایمیل ها، به عنوان دلیل مورد پذیرش هستند.
  • گزارش پلیس یا مقامات انتظامی: در صورت مراجعه فوری به پلیس پس از تهدید، گزارش اولیه آن ها می تواند به عنوان مستند در پرونده مورد استفاده قرار گیرد.
• نقش اظهارات شاکی و اقرار متهم: اظهارات مستدل و مستند شاکی، به همراه اقرار متهم (در صورت وجود) نقش مهمی در اثبات جرم دارد. گاهی اوقات، حتی بدون اقرار متهم، مجموعه شواهد می تواند منجر به صدور حکم شود.

مراحل شکایت از جرم تهدید

اگر مورد تهدید قرار گرفته اید، لازم است مراحل قانونی را برای احقاق حق خود طی کنید:

1. مراجعه به مراجع قضایی: اولین گام، مراجعه به دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم (یا محل اقامت شاکی) است. این کار می تواند از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نیز انجام شود.
2. تنظیم شکواییه و ارائه مدارک: شکواییه باید به صورت دقیق و با ذکر جزئیات واقعه تهدید، زمان و مکان آن، هویت تهدیدکننده (در صورت شناسایی) و درخواست رسیدگی قضایی تنظیم شود. تمامی مدارک و مستندات جمع آوری شده نیز باید ضمیمه شکواییه گردد.
3. نقش دادیار و بازپرس: پس از ثبت شکواییه، پرونده به شعبه بازپرسی یا دادیاری ارجاع می شود. بازپرس یا دادیار با بررسی شواهد، دستور تحقیقات لازم را صادر می کنند. این تحقیقات می تواند شامل احضار طرفین، استماع شهادت شهود، استعلام از مراجع مربوطه (مثلاً برای پیامک ها از اپراتورها) و جمع آوری دلایل بیشتر باشد.
4. اهمیت مشاوره با وکیل: در تمامی مراحل شکایت، مشاوره و همراهی یک وکیل متخصص می تواند بسیار مفید باشد. وکیل با اشراف به قوانین و رویه قضایی، می تواند در تنظیم شکواییه، جمع آوری مدارک، دفاع از حقوق شاکی و پیگیری پرونده، راهنمایی های لازم را ارائه دهد.

دفاع در برابر اتهام تهدید

اگر به جرم تهدید متهم شده اید، لازم است با درایت و هوشمندی از خود دفاع کنید. موارد زیر می تواند در دفاع از شما موثر باشد:

• ارائه دلایل عدم تحقق ارکان جرم: می توانید با ارائه مستندات، ثابت کنید که یکی از ارکان سه گانه جرم (قانونی، مادی، معنوی) یا شرایط اختصاصی تحقق جرم تهدید، وجود نداشته است. مثلاً ثابت کنید که قصد ترساندن نداشته اید، یا فعل مورد تهدید نامشروع نبوده است.
• نقش انکار و شهادت شهود: اگر ادعای تهدید را قبول ندارید، می توانید آن را انکار کنید و در صورت لزوم، شهود یا مستنداتی ارائه دهید که ادعای شاکی را رد می کند.

مرور قانون کاهش مجازات حبس تعزیری

قانون کاهش مجازات حبس تعزیری که در سال 1399 تصویب شد، تأثیر قابل توجهی بر مجازات بسیاری از جرائم، از جمله جرم تهدید، داشته است. بر اساس این قانون، حداقل و حداکثر مجازات حبس تعزیری برای برخی جرائم، از جمله تهدید مطلق (ماده 669) و تهدید همراه با اجبار (ماده 668)، به نصف کاهش یافته است.

• ماده 669: حبس از 2 ماه تا 2 سال به 1 ماه تا 1 سال تقلیل یافته است.
• ماده 668: حبس از 3 ماه تا 2 سال به 45 روز تا 1 سال تقلیل یافته است.

این تغییرات به منظور کاهش جمعیت کیفری زندان ها و اعطای فرصت های بیشتر برای بازپروری مجرمان صورت گرفته است.

جرم تهدید، جنبه عمومی و خصوصی

جرم تهدید مطلق (ماده 669) دارای جنبه خصوصی است، به این معنی که با گذشت شاکی خصوصی، تعقیب کیفری متوقف می شود. اما در برخی موارد، ممکن است جنبه عمومی جرم نیز مورد توجه قرار گیرد، هرچند که غالب این جرم در جنبه خصوصی قابل گذشت است. در خصوص ماده 668 (تهدید همراه با اجبار)، به دلیل اهمیت بیشتر جرم و تأثیر آن بر نظم عمومی، این جرم دارای هر دو جنبه عمومی و خصوصی است؛ یعنی حتی با گذشت شاکی خصوصی، جنبه عمومی جرم همچنان پابرجاست و قاضی می تواند برای حفظ نظم و جلوگیری از تکرار جرم، مجازات عمومی (حبس) را اعمال کند.

شناخت دقیق این نکات حقوقی می تواند در مواجهه با پرونده های تهدید، چه برای قربانیان و چه برای متهمان، بسیار حیاتی باشد و به آن ها کمک کند تا با آگاهی بیشتری از حقوق خود دفاع کنند.

تهدید کردن، جرمی جدی در قانون مجازات اسلامی ایران است که با هدف صیانت از امنیت روانی و جانی شهروندان جرم انگاری شده است. از تهدید لفظی و پیامکی گرفته تا تهدید در فضای مجازی و همراه با اجبار، قانون گذار برای هر یک مجازات های مشخصی در نظر گرفته است که می تواند شامل شلاق و حبس باشد. آگاهی از ارکان جرم، شرایط تحقق آن و تفاوت هایش با جرائم مشابه مانند توهین و افترا، از اهمیت بالایی برخوردار است.

هم برای افرادی که مورد تهدید قرار می گیرند و هم برای کسانی که ناخواسته متهم به این جرم می شوند، شناخت مسیرهای قانونی، نحوه اثبات جرم و دفاع مناسب، ضروری است. قانون کاهش مجازات حبس تعزیری نیز با هدف تعدیل مجازات ها، تغییراتی در احکام مربوط به جرم تهدید ایجاد کرده که توجه به آن خالی از لطف نیست. در نهایت، در مواجهه با هرگونه تهدید، توصیه می شود که با درایت و با مشورت متخصصان حقوقی اقدام کنید تا از حقوق خود به بهترین شکل ممکن دفاع نمایید و از بروز آسیب های بیشتر جلوگیری کنید.

در صورت نیاز به مشاوره حقوقی تخصصی در زمینه جرم تهدید و سایر مسائل کیفری، می توانید با وکلای مجرب و متخصص ما تماس حاصل فرمایید. تیم حقوقی ما آماده است تا با ارائه راهنمایی های دقیق و کاربردی، شما را در تمامی مراحل قانونی یاری رساند.